Bir sene boyunca şehri terketmeyecek ama…

Akademisyen ve sanatçı Ellie Harrison geçtiğimiz günlerde İngiliz basınında en çok konuşulan kişilerden biriydi. Harrison’ın bir sene boyunca Glasgow’dan ayrılmayacak olmasını kapsayan projesi hem ismi hem de bir devlete bağlı sanat kurumu tarafından finansal olarak desteklenmesi yüzünden eleştirilerin hedefi oldu.

Ellie Harrison isimli akademisyen ilginç bir proje kapsamında bir sene boyunca yaşadığı şehirden dışarıya çıkmayacak. Sağlıkla ilgili ciddi problemler veya bir yakının ölümü dışında, bir sene boyunca Glasgow sınırlarını terk edemeyecek olan Harrison bu projesiyle sürdürülebilir pratiği kısıtlamayı hedeflerken, başarılı bir sanatçı olarak seyahat etme isteğine/zorunluğuna meydan okumayı amaçlıyor. Harrison aynı zamanda karbon ayak izini azaltıp, içindeki aidiyet hissini artıracağını düşündüğü isimli bu projesinde, yerel fırsatların peşine düşerek tüm fikirlerini, zamanını ve enerjisini yalnızca Glasgow’a harcayarak nelerin mümkün olacağını görmeyi de amaçlıyor.

Harrison projesini Facebook’tan duyurduğu günden beri ise eleştirilerin hedefinde. Bunun iki sebebi var; birincisi Glasgow Effect tabirinin şehirdeki, yalnızca yoksullukla ilişkilendirilemeyecek olan ölüm oranı için de kullanılıyor olması. Glasgow’da yaşayanlar, proje için bu tür bir isim seçilmiş olmasını bir tür aşağılama olarak niteliyorlar.

İkincisi de Harrison’ın bir sene boyunca masrafları karşılaması için kullanacağı 15 bin poundun, sanat projelerini desteklemesi için kurulan Creative Scotland tarafından karşılanmış olması. Toplumun eleştirisi yalnızca Harrison’ın bu tür bir projesinin desteklenmesine değil; kemer sıkmanın önemli olduğu bir dönemde sanatın bir şekilde fonlanıyor olabilmesi de projeyi eleştirenlerin rahatsız olduğu durumlardan biri. Bu yüzden Harrison’ın projesini ‘yoksulluk safarisi’ olarak yorumlayanların sayısı hiç de az değil.

‘Bana kalırsa Glasgow’da bir sanat ‘projesi’ olarak 15 bin pound ile geçinerek yaşayacak olmak gerçekten hiç boş değil. #GlasgowEffect’

Glasgow’da haftalarca süren sosyal medya tartışmaları ve yerel basındaki haberlerden sonra projenin yerelliğin faydaları ve kolaylıklarını ortaya çıkartmak için düşünüldüğü açıkça ortaya konmuş olsa da Harrison oldukça fazla eleştiri aldığı projenin ismini özellikle bu şekilde seçtiğini söylüyor. Common Space’e verdiği bir röportajda bir sanatçının görevinin sosyal ve politik konular hakkında farkındalığı artırmak için kendisini ortaya koyması olduğunu bildiğini söyleyen Harrison, bu ismin sınıfsal tartışmalara konu olacağını tahmin ettiğinin de altını çiziyor. Glasgow Miracle olarak tabir edilen ve şehrin post-endüstriyel rönesansına işaret eden bir kültür merkezi olması ve Glasgow Effect’in birbirlerine birer antitez oluşturduğunu söyleyen sanatçı, Glasgow’da geriden gelen pek çok sorunun ve problemin de olduğuna dikkat çekiyor.